ابن خلدون ( مترجم : آيتى )
522
تاريخ ابن خلدون ( فارسي )
در خلال اين احوال خبر رسيد كه الملك العادل ابو بكر بن ايوب [ در جمادى الاخر سال 615 ] جهان را بدرود گفته است . در لشكر او اختلاف افتاد . عماد الدين احمد بن على معروف به ابن مشطوب هكارى كه سر اميران بود بسى كوشيد تا الملك الكامل را خلع كند و برادر كوچكش الملك الفائز را به جاى او نشاند . اين خبر به الملك الكامل رسيد در همان شب ، به قريهاى به نام اشموم طناح [ در نزديكى دمياط ] رفت . روز ديگر مسلمانان به جستجوى او پرداختند و همه به او پيوستند و چون اوضاع درهم و آشفته شده بود خيمههاى خود را با برخى اثاث و بنهء خويش رها كردند . فرنگان بر آنها دست يافتند و از نيل گذشتند و به خشكى متصل به دمياط فرود آمدند و ميان دمياط و سرزمين مصر حايل شدند و از سوى ديگر اعراب دست به راهزنى زدند و راه آوردن آذوقه به دمياط منقطع شد . فرنگان جنگ را شدت بخشيدند و در دمياط شمار مدافعان اندك بود ، زيرا بسيارى از لشكر اسلام بناگهان آن را ترك كرده بودند چون محاصرهء شهر مردم را به جان آورد و يافتن قوت متعذر شد ، امان خواستند و در آخر شعبان سال 616 شهر را تسليم ايشان كردند . چون فرنگان دمياط را گرفتند ، گروههايى از لشكر خود را به بلاد اطراف فرستادند و بسى كشتند و غارت كردند فرنگان از هر سو به دمياط آمدند و در آباد ساختن و استحكام آن در برابر حملهء دشمن جد بليغ كردند . الملك الكامل در نزديكى ايشان لشكرگاه زده بود تا آن بلاد را از تعرض مصون دارد . آنگاه منصورهء را در ساحل دريا از جانب دمياط بنا كرد . و اللّه تعالى اعلم . وفات الملك العادل و تقسيم شدن كشور او ميان فرزندانش خبر نبرد الملك العادل را با فرنگانى كه در سال 614 از آن سوى دريا به سواحل شام آمده بودند ، بيان كرديم و گفتيم كه ميان او و فرنگان در عكا و بيسان چه گذشت . الملك العادل به مرج الصفر نزديكى دمشق آمد و در آنجا اقامت گزيد و چون فرنگان به دمياط رفتند او به عالقين [ ( 1 ) ] رفت . در آنجا بيمار شد و در هفتم جمادى الاخر سال 615 سيزده سال پس از تسخير دمشق در سن هفتاد و پنج سالگى درگذشت . پسرش الملك المعظم عيسى در نابلس بود بيامد و پيكر او به دمشق برد و به خاك سپرد و خود را جانشين او خواند و بازماندهء اموال و سلاح را گرد آورد . گويند هفتصد هزار دينار وجه نقد در گنجينهء خويش داشت . الملك العادل پادشاهى بردبار و شكيبا بود . گوش به سخن ساعيان نمىداد و از مكر و خدعه دورى مىنمود الملك العادل در زمان حيات خويش كشور را ميان پسران تقسيم كرد . مصر را به
--> [ ( 1 ) ] متن : خانقين .